Urfa/Ruha Ulu Câmii Doğusunda Camiye Bitişik Eyyubiye Şâfiî Medresesinin 587/1191-92 Tarihli Selahaddin Eyyubi'ye Ait Arapça İnşâ/İkmâl Kitâbesi Ve Tercümesi

Urfa/Ruha Ulu Câmii Doğusunda Camiye Bitişik Eyyubiye  Şâfiî Medresesinin  587/1191-92 Tarihli Selahaddin Eyyubi'ye Ait Arapça İnşâ/İkmâl Kitâbesi Ve Tercümesi (Kitabe İlk Kez Düzgün Okunmaktadır)

قراء تي لنقش لعمارة المدرسة الأيوبية الصلاحية للفقهاء من اصحاب الامام الشافعي  المؤرخ بتاريخ سنة سبع و ثمانين و خمس مأئة في مدينة الرها عند المسجد الكبير

بسم الله الرحمن الرحيم

امر بعمارة هذه المدرسة المبار

كة العبد الفقير الی رحمة ربّه عمر بن شاهان

شاه ابن ايوب رحمه الله تعالی و امر

اكمالها له الملك المنصور ناصرالدين محمّد بن عمر

في دولة مولانا الملك صلاح الدين يوسف بن ايوب علی اصحاب الامام الشافعي

علی يد الفقير الی

رحمة الله تعالی حمزة

سنة سبع و

ثمانين و خمس مأئة

Tercümesi

“Bu mübarek medresenin imâr/inşâsını, Rabbinin rahmetine (muhtaç) fakir kul Ömer bin Şahanşah bin Eyyub -Allahu Taâla ona Rahmet eylesin- emretmiştir, (bunun) ikmâlini/tamamlanmasını ise El-Melik El-Mansur Nâsıruddin Muhammed bin Ömer, Melik Selahaddin Yusuf bin Eyyub’un devleti/saltanatı zamanında, İmam Şâfii (mezhebi) mensupları için emretmiştir. Bu, Allahu Taâla’nın Rahmetine muhtaç Hamza eliyle beş yüz seksen yedi senesinde yapılmıştır.”

Kitâbeye göre bu medresenin , Sultan Selahaddin Eyyubi’nin ağabeyi Şahinşah’ın oğlu ve Eyyubilerin Hama Beyi/Valisi Takiyuddin Ömer tarafından, inşaatı başlatılmış, Takiyuddin Ömer bu tarihte, 18 Ramazan 587/9 Ekim 1191’de, Malazgirt’te hastalanıp vefat edince yerine geçen oğlu El-Melik El-Mansur Nâsıruddin Muhammed tarafından tamamlanmıştır. İnşâsını ise Hamza adlı bir usta/mimar deruhde etmiştir. Bu tarihlerde Urfa çevresindeki birçok bölge gibi, Hama valiliğine bağlıydı. (Takiyuddin Ömer bin Şahinşah ve oğlu El-Melik Mansur Nâsıruddin Muhammed Hakkında bakınız. İmaduddin Kâtib El-İsfahânî, El-Barku’ş-Şâmi, C.5, Arapça Metin Tahkik : Ramazan Şeşen, İstanbul Üniv. Ed. Fak. Yayınları, İstanbul, 1979; İbn Vâsıl Cemaleddin mUhammed bin Sâlim, Muferricu’l-Kurûb Fi Ahbâri Beni Eyyub, C.2, Tahkik: Dr. Cemaleddin Eş-şeyyâl, El-Matbaatu’l-Emiriyye, Kâhire, 1957; Bundari, Kivâmuddin, Sena’l-Berku’ş-Şâmi, Tahkik: Ramazan Şeşen, İstanbul, 204; Dr. Ramazan Şeşen, Selahaddin Devrinde Eyyûbiler Devleti, İstanbul Üniv. Ed. Fak. Yayınları, İstanbul, 1983; Selahaddin Eyyûbi Ve Devri, İSAR Yayınları, İstanbul, 2000; İbn Şeddâd, En-Nevâdiru’s-Sultaniyye Ve’l-Mehasinu’l-Yusufiyye, Mısır-Kahire, 1317)

Yine kitâbeye göre, Bu Medrese İmam-ı Şafii mezhebi mensuplarına mahsus olmak üzere yaptırılmıştır. Nitekim Antakya’da Habib-i Neccar Külliyesindeki Medrese ise üzerinde bulunan Arapça inşâ kitabesinde göre İmam-ı A’zam Ebu Hanife (Hanefi) Mezhebi mensupları için inşa edilmiş.

Kitabe metni, 1927 yılında neşredilen, “Urfa Hakkında Tabii, Coğrafi, İctimâî, İktisâdî, Tarihî, Mülki Mâlumâtı Havi Salnâme” adlı eserde -İstanbul, İlhami-Fevzi Matbaası, 1927-, kitabenin bir kısımı yanlış okunmuş, bazı satırları ise hiç okunamamıştır. (Sahife: 69) Aynı hatalar daha sonraki yayınlarda da tekrarlanmıştır.